BYD oficjalnie dołączył do United Nations Global Compact. 14 września 2026 roku chiński producent zobowiązał się do wspierania dziesięciu zasad ONZ dotyczących praw człowieka, standardów pracy, ochrony środowiska i przeciwdziałania korupcji. W komunikacie czytamy o „kamieniu milowym” i „kolejnym kroku w kierunku zrównoważonego rozwoju”. Brzmi szczytnie. Problem w tym, że deklaracje ESG w wydaniu BYD mają coraz mniej wspólnego z tym, co dzieje się na liniach produkcyjnych w Europie i Ameryce Południowej.
UN Global Compact to największa inicjatywa zrównoważonego rozwoju na świecie. Zrzesza ponad 25 tysięcy firm z ponad 160 krajów i promuje dziesięć uniwersalnych zasad, wywodzących się z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji. Członkostwo jest dobrowolne, a firmy zobowiązują się do raportowania postępów. Dla BYD to bez wątpienia prestiż i sygnał do inwestorów: „jesteśmy odpowiedzialni”. Ale czy na pewno?
Deklaracje kontra rzeczywistość
Zaledwie kilka miesięcy temu, w kwietniu 2026 roku, BYD trafił na brazylijską „brudną listę” firm, które „poddały pracowników warunkom przypominającym niewolnictwo”. Chodziło o 163 pracowników „uratowanych” z budowy fabryki w stanie Bahia. Równolegle pojawiły się doniesienia o fabryce na Węgrzech, gdzie chińscy pracownicy mieli pracować siedem dni w tygodniu po 14 godzin, bez wynagrodzenia za nadgodziny i z potrąceniami sięgającymi 30 procent pensji. To nie są zarzuty z anonimowych forów – to ustalenia organizacji China Labor Watch i pytania zadane Komisji Europejskiej przez europosłów.
I teraz zestawmy to z deklaracją z 14 września: „BYD zobowiązuje się wspierać i realizować 10 Zasad UN Global Compact”. Zasada czwarta mówi o eliminacji wszelkich form pracy przymusowej. Zasada trzecia o wolności zrzeszania się. Zasada pierwsza o ochronie praw człowieka. Papier przyjmie wszystko, ale rzeczywistość ma to do siebie, że nie znika po podpisaniu dokumentu.
Strategia DREAMS i cel 2045
BYD nie jest tu jednak gołosłowny. Firma ma na koncie konkretne osiągnięcia. W 2022 roku jako pierwszy duży producent na świecie zakończyła produkcję samochodów wyłącznie spalinowych. W 2025 roku sprzedała 4,6 miliona pojazdów elektrycznych i hybryd plug-in, redukując emisję CO2 o 46,6 miliona ton – co sama porównuje do posadzenia 776 milionów drzew. Cel na 2045 rok to neutralność węglowa w całym łańcuchu wartości. Do tego fundusz edukacyjny o wartości 3 miliardów juanów. To liczby, których nie da się zignorować.
Strategia DREAMS opiera się na sześciu filarach: dekarbonizacji, rewolucji, równości, partnerstwie, uczciwości i wspólnej wartości. W teorii brzmi to jak kompleksowy plan. W praktyce – jak pokazują przykłady z Węgier i Brazylii – „równość” i „uczciwość” w wydaniu BYD mają różne znaczenia w zależności od szerokości geograficznej. Można być liderem elektromobilności i jednocześnie mieć problem z podstawowymi prawami pracowniczymi. To nie jest sprzeczność – to selektywne podejście do ESG.
Co to oznacza dla klientów w Polsce?
Dla polskiego kierowcy, który zastanawia się nad zakupem BYD Seal, Atto 3 czy Dolphin, członkostwo w UNGC raczej nie zmieni codziennego doświadczenia z autem. Ale może zmienić sposób, w jaki patrzymy na tę markę. Chińscy producenci wchodzą do Europy z hasłami zrównoważonego rozwoju, ale ich przewaga kosztowa w dużej mierze wynika z modelu produkcji, który w Europie byłby nie do przyjęcia. Jeśli chcemy elektrycznej rewolucji, musimy też zadawać pytania o to, jak te samochody powstają.
BYD ma szansę udowodnić, że UNGC to nie tylko certyfikat do raportu rocznego. Pierwszy test przyjdzie wraz z raportem postępów, który firma musi złożyć w ciągu dwóch lat od przystąpienia. Jeśli wtedy okaże się, że „uczciwość” i „równość” znalazły odzwierciedlenie także w fabrykach na Węgrzech i w Brazylii – będzie można mówić o prawdziwym kamieniu milowym. Na razie mamy deklarację. A deklaracje, jak wiadomo, bywają tanie.
